uit: "Nysingh Nieuws", periodiek van Nysingh advocaten-notarissen N.V.


Mediation en letselschade

Mediation is een alternatieve vorm van geschiloplossing. In een mediationproces worden partijen begeleid door een onafhankelijke bemiddelaar, de mediator. Het doel van het mediationproces is dat partijen van uit hun (gezamenlijke) belangen weer in staat zijn met elkaar te onderhandelen om zelf tot een oplossing van hun geschil te komen. Het mediationproces kenmerkt zich door vertrouwelijkheid en geheimhouding. Dat betekent indien het mediationproces niet slaagt en partijen toch in een juridische procedure verzeild raken, partijen geen gebruik mogen maken van informatie die zij uitsluitend op basis van het mediationproces hebben verkregen van de andere partij. Die vertrouwelijke setting creëert ruimte voor partijen in het kader van hun onderhandelingen. Daarnaast is het mediationproces vrijwillig, zodat het elke partij te allen tijde vrijstaat op elk gewenst moment het mediationproces te beëindigen.

Het letselschadeproces staat de laatste jaren enorm in de belangstelling. In feite is dat allemaal begonnen in 2001 toen publicitair de nodige aandacht werd besteed aan de zogenaamde mistanden in de letselschadebranche. Naar aanleiding van deze publiciteit heeft de Stichting De Ombudsman een rapport geschreven over letselschaderegeling: “Onderhandelen met het mes op tafel, of een zoektocht naar de redelijkheid”. In dit rapport wordt onder meer aandacht besteed aan de negatieve aspecten van een langdurige schaderegeling voor het slachtoffer. Voorts wordt het optreden van rechtshulpverleners, verzekeraars en door hen ingeschakelde schaderegelingbureaus kritisch onder de loep genomen en wordt ook de rol van medici belicht. In 2003 heeft het Centrum voor Aansprakelijkheidsrecht van de Universiteit van Tilburg het initiatief genomen voor de start van het project “Procedurele normering van de buitengerechtelijke afwikkeling van personenschadeclaims in Nederland”. Dit project heeft uiteindelijk geleid tot de gedragscode behandeling letselschade die in 2006 het licht heeft gezien.

Parallel aan deze ontwikkelingen werd mediation steeds meer op de kaart gezet in Nederland. Vanuit de politiek werden in dat kader bij rechtbanken pilots gehouden waarbij partijen die verwikkeld waren in een juridische procedure, kosteloos de mogelijkheid kregen om in hun zaak een mediationproces te doorlopen. Deze pilots waren succesvol, hetgeen heeft geleid tot implementatie van de doorverwijzingvoorziening bij de diverse rechtbanken. Dat betekent dat van uit de rechterlijke macht actief in zaken die zich daarvoor lenen, wordt opgetreden om partijen te stimuleren voor mediation te kiezen. Indien partijen dat doen worden zij gekoppeld aan een gecertificeerde mediator met kennis en ervaring die geselecteerd is om deel te nemen aan deze doorverwijzingvoorziening.

Ook in de letselschadewereld is steeds meer aandacht voor mediation. Mediation kan er immers toe dienen om vastgelopen onderhandelingsprocessen weer open te breken, dan wel een oplossing te bieden voor partijen die in hun lang lopende letselschadezaak op de rand van een juridische procedure zijn geraakt. Een dergelijke juridische procedure is immers kostbaar en duurt vaak vele jaren. De ervaring met het inzetten van mediation in letselschadezaken begint zo langzaamaan te groeien. Wat opvalt, is dat het vooral gaat om mediations in lang lopende dossiers met vaak medisch en schadetechnisch complexe problematiek. De standpunten zijn doorgaans verhard, een minnelijke regeling lijkt onmogelijk geworden en de zaak is vaak op de rand van een juridische procedure geraakt. Meestal is er sprake van miscommunicatie, gebrek aan vertrouwen en zijn er emoties die aan beide zijden een rol spelen. Dat mediation in zo’n situatie partijen toch in staat kan stellen om tot een (definitieve) oplossing van het geschil te komen, is inmiddels gebleken. In de markt wordt soms nog sceptisch naar mediation gekeken. Er wordt wel eens gezegd: “een mediator kan weinig of niets toevoegen. Aan de onderhandelingstafel doen wij al aan mediation”. Dat laatste is niet het geval. Juist daar waar partijen aan de onderhandelingstafel vastlopen, zou mediation uitkomst kunnen bieden.

In de gedragscode behandeling letselschade, hiervoor genoemd, is in beginsel 16 opgenomen dat indien het overleg tussen partijen niet tot resultaat leidt, zij aan de hand van een conflictdiagnose een geschikte neutrale persoon inschakelen. Een mogelijke neutrale persoon als bedoeld in dit beginsel is de mediator. De optie om in een vastgelopen letselschadezaak voor mediation te kiezen is daarmee ook in de gedragscode tot uitdrukking gebracht.

De Vereniging van Letselschade Mediators is thans doende een databank aan te leggen van de gerealiseerde mediations van haar leden. Daarmee zal een groot aantal mediations dat in letselschadezaken heeft plaatsgevonden, in kaart worden gebracht. Het succespercentage is in ieder geval erg hoog. Voor zover mij bekend is slechts een enkele mediation in een letselschadezaak niet geslaagd.

Daarnaast kent mediation nog een groot voordeel. De duur van het mediationproces is kort. Meestal zijn 2 of 3 mediationbijeenkomsten in een letselschadezaak voldoende. Die bijeenkomsten vinden doorgaans plaats in een periode van enkele weken. De kosten van de mediaton zijn vele malen lager dan de kosten van een juridische procedure. Zowel verzekeringsmaatschappijen als slachtoffers en hun belangenbehartigers zouden meer open moeten staan om te bezien of in hun zaak mediation de oplossing kan bieden. De toekomst zal leren of mediation meer frequent als alternatieve vorm van geschiloplossing in letselschadezaken zal worden toegepast.

M.T. Spronck
letselschadeadvocaat en gecertificeerd mediator, tevens
bestuurslid van de Vereniging van Letselschade Mediators