Titel: Outcomes of major trauma
Auteur: Sluis CK van der
Uitgever: Universiteit van Groningen
Jaar: 1998
Het doel van deze studie was het onderzoeken van korte en lange termijn gevolgen van ernstige ongevalsletsels, zowel op lichamelijk, psychisch als maatschappelijk gebied. Nevendoelstellingen betreffen het analyseren van de verschillen tussen de gevolgen van ernstige en minder ernstige ongevalsletsels en de gevolgen van letsels van de bovenste en onderste extremiteiten. Het proefschrift is gebaseerd op reeds gepubliceerde artikelen en onderverdeeld in hoofdstukken betreffende patiënten van alle leeftijden, ouderen, volwassenen en kinderen.

Alle leeftijden. Zwaar gewonden zijn overwegend jong en van het mannelijk geslacht. Vijfenzeventig procent van de letsels is het gevolg van een verkeersongeval. De sterfte (22%) is vooral het gevolg van ernstige schedelhersenletsels. Ernstige letsels van hoofd/hals, wervelkolom/ruggenmerg en de onderste extremiteiten leiden tot blijvende beperkingen. Herstel vindt vooral plaats in het eerste half jaar na het ongeval. Na deze termijn mag men er van uit gaan dat ernstige beperkingen blijvend zijn.

Ouderen. In vergelijking met jongere zwaar gewonden is de sterfte in de oudere groep hoger (20% versus 39%). De functionele resultaten van de overlevende ouderen zijn echter twee jaar na het ongeval vergelijkbaar met die van jongeren. Leeftijd, geslacht en de medische toestand van de oudere ongevalpatiënt voor het ongeval blijken betere voorspelIers te zijn ten aanzien van lange termijn overleving dan letselernst, In deze studie werden geen valide argumenten gevonden om ernstig gewonde ouderen anders te behandelen dan jongere zwaar gewonden. De toegenomen kosten van de traumazorg lijken daarmee ook gerechtvaardigd voor oudere zwaar gewonden.

Volwassenen. De gevolgen van letsels aan de extremiteiten werden in kaart gebracht bij patiënten met onder andere een arterieel letsel van de bovenste extremiteit. Op langere termijn blijken niet vaatletsels, maar de bijkomende letsels of complicaties (zoals zenuwletsels, contracturen van gewrichten en pijn) het belangrijkste aandeel te hebben in blijvende beperkingen. Vervolgens zijn lichamelijke, psychische en maatschappelijke uitkomsten van zwaar en licht gewonde patiënten met elkaar vergeleken. De lichamelijke klachten van zwaar en licht gewonden zijn voornamelijk het gevolg van problemen van de rug, het ruggenmerg en de extremiteiten. Ook licht gewonden blijken psychische klachten tengevolge van het ongeval te hebben. Vergelijkbare percentages zwaar en licht gewonden hervatten hun werk, maar de zwaar gewonden hebben meer tijd nodig om weer aan het werk te gaan. De verschillen in uitkomsten tussen zwaar en licht gewonden zijn minder uitgesproken dan algemeen wordt verondersteld. Enerzijds worden de gevolgen van lichte verwondingen waarschijnlijk gebagatelliseerd, anderzijds zijn de resultaten van de zwaar gewonden goed.

Kinderen. Zwaar gewonde kinderen hebben gemiddeld 6 maanden nodig voor herstel. Degenen die 6 weken tot 3 maanden na het ongeval nog ernstig beperkt zijn, hebben een hoog risico ten aanzien van beperkingen op lange termijn. Meer dan een derde van de patiënten is van school veranderd of heeft één of meer klassen over gedaan. Ondanks deze aanzienlijke korte termijn gevolgen, zijn de lange termijn uitkomsten bevredigend. De door de zwaar gewonde kinderen ervaren kwaliteit van leven verschilt niet van de kwaliteit van leven zoals die wordt ervaren door een gezonde groep jongeren van dezelfde leeftijd. Ernstige verwondingen opgelopen tijdens de kinderleeftijd leiden klaarblijkelijk niet tot een onomkeerbare verslechtering van hun levensloop.

Conclusie. De resultaten van dit onderzoek maken duidelijk dat het de moeite waard is om zwaar gewonden met optimale medische zorg te behandelen. Ondanks de hoge sterfte, die nog immer een aandachtspunt is, is op lange termijn de mate van beperkingen laag, zowel in volwassen zwaar gewonden, als ouderen en kinderen. Ook de kwaliteit van leven lijkt goed.