Antwoord: Een prothese is een uitwendig aangebracht hulpmiddel om een ontbrekend deel van het lichaam te vervangen en soms ook het verwijderde of beschadigd lichaamsdeel gedeeltelijk de verloren gegane functie terug te geven. Je kunt hierbij denken aan ogen, tanden, benen, armen, borsten.

Vraag: Een prothese dragen, is dat lastig of doet dat pijn?
Antwoord: Je moet je realiseren dat een lichaam niet is gemaakt om protheses aan vast te maken en ze te gebruiken. Het gewicht van een prothese; de klemming, druk en wrijving; de bewegingsbeperkingen: het zal, zeker in het begin, lastig en soms ook pijnlijk zijn. Vaak ook gepaard gaande met irritatie, transpiratie, drukplekken en huiduitslag onder de prothese. Het lichaam en de geest moeten wennen aan de bevestigde voorziening in de vorm van een arm of been. Bij langdurige pijnlijke of intensieve klachten moet je natuurlijk niet te lang wachten en tijdig je revalidatiearts of prothesemaker raadplegen.

Vraag: Waarvoor kan een prothese allemaal gebruikt worden?
Antwoord: In het algemeen wordt een prothese gebruikt om een verloren gegaan lichaamsdeel te vervangen zodat de oorspronkelijke dagelijkse functie weer gedeeltelijk wordt teruggewonnen en het uiterlijk hersteld. Dit geeft de geamputeerde de mogelijkheid om zijn mobiliteit, motorisch vermogen, zelfvertrouwen en onafhankelijkheid gedurende zijn dagelijkse bezigheden weer terug te krijgen. Door de ver ontwikkelde technologieën is er tegenwoordig zeer veel mogelijk in de bouw van een prothese voorziening. Elke dag weer worden nieuwe vindingen gedaan op prothese gebied, dus het heeft zeker zin om de innovaties "op de voet" te volgen, vooral via internet.

Vraag: Zijn er fundamentele verschillen tussen een kunstbeen en kunstarm?
Antwoord: Beenprotheses moeten de hoofdzakelijke functies van het natuurlijke been overnemen als het lichaamsgewicht dragen tijdens het staan en lopen. Daardoor moeten ze sterk en degelijk zijn geconstrueerd. Een armprothese moet het complexe kunnen manipuleren van voorwerpen vervangen van de natuurlijke arm en is daarom vaak meer fijn-mechanisch opgebouwd.


Vraag: Wat zijn belangrijke factoren die meespelen bij het kiezen van een geschikte prothese?
Antwoord: Een aantal belangrijke overwegingen die gemaakt worden alvorens voor een juiste prothese en de onderdelen hiervan te kiezen zijn.

• amputatiehoogte
• belastbaarheid van de stomp
• ervaringen van revalidatiearts, fysiotherapeut en instrumentmaker
• de zelfredzaamheid van de gebruiker
• verwachtingen vwb de functies
• de aard van werkzaamheden die gaan worden verricht (bouwvakker of computermonteur)
• verdere voorgenomen activiteiten in bezigheden, hobby's of sport
• cosmetische afwerking
• vergoedings voorwaarden van de zorgverzekeraar

Vraag: Wat is een myo-electrische armprothese?
Antwoord: Een myo-electrisch gestuurde prothese-arm is een technisch zeer geavanceerde voorziening. Het komt er in het kort op neer dat de arm voor een of meer bewegingsfuncties ingebouwde servo-motortjes heeft met een energiebron. De motortjes kunnen de pols-draaibeweging, de knijpbeweging tussen duim en vinger, en de elleboog buigbeweging uitvoeren.De bewegingen worden gemaakt en zelfs in richting en kracht gestuurd door sensor-electroden die op de spierbuik van een actieve armspier zijn aangebracht. Door de spierbuik te activeren wordt een signaal opgewekt, versterkt en een beweging per motor aangestuurd. Het goed kunnen bewegen van zo'n myo-electrisch gestuurde prothese-arm is erg moeilijk en vereist zeer veel geduld en oefening; maar is fascinerend om te zien. Het systeem is niet onfeilbaar en is soms aanleiding voor hilarische taferelen als het mis gaat.

Vraag: Hoe lang duurt het om een prothese te maken?
Antwoord: Er zijn methoden om binnen enkele uren een complete beenprothese te maken. Maar 2 tot 4 weken is een normale wachttijd voor een arm- of beenprothese. Tenzij er speciale technieken in verwekt zijn zoals een myo-electrisch gestuurde armprothese, dan kan het aanmerkelijk langer duren.

Vraag: Zijn er verschillende soorten beenprotheses?
Antwoord: De beenprotheses zijn grofweg onder te verdelen in de verschillende amputatiehoogten:

• de voetprothese
• onderbeenprothese, als het eigen kniegewricht nog intact is
• knie-exarticulatie en bovenbeen prothese met kunstmatig kniegewricht
• prothese vanaf heuphoogte met een kunstmatig heupgewricht bij een hemipelvectomie

Verder is nog bij een beenprothese van belang:

• hoe wordt het lichaamsgewicht bij staan en lopen afgesteund via de prothese op de grond
• hoe wordt de prothese met zijn gewicht aan de stomp gehouden zodra deze wordt opgebeurd en loskomt van de grond.

Natuurlijk onderscheiden zich de verschillende prothese componenten: starre of flexibele voet; hydraulisch, pneumatisch en microprocessor gestuurde kniegewrichten; dempings- en draai adaptors; de vormen en materialen van stompkousen waaraan protheses opgehangen kunnen worden.

De armprotheses hebben naar verschillend amputatieniveau wel- of geen elleboog. De bevestiging kan zijn met een kunststof binnenkoker of liner en met banden over schouders en rug.



Vraag: Kan mijn stomp in de loop van de tijd veranderen in vorm en volume?
Antwoord: Meestal gebeurt dat inderdaad. Na verloop van tijd zal de stomp krimpen doordat het spierweefsel vermindert en de zwelling door na de operatie ingreep achtergebleven vocht verdwijnt door zwachtelen en beweging. De door slinken van de stomp ontstane ruimte in de prothesekoker kan worden opgevuld met katoenen kousjes. Zodra de verminderde passing van de prothese de stomp kan gaan beschadigen, zal de prothesekoker opnieuw aangemeten moeten worden. Ook is het mogelijk dat de stomp verandert gedurende de dag. Aan het eind van de dag zal vaak een opvulling nodig zijn van de prothesekokers met opvulkousjes.


Vraag: Kan ik ooit nog sporten na een amputatie?
Antwoord: Dat is heel goed mogelijk en een groot aantal geamputeerden beoefent min of meer fanatiek één of meerdere sporten. Is de dagelijkse voorziening als prothese of rolstoel niet meer toereikend voor topprestaties, dan zijn er sport rolstoelen of -protheses mogelijk. Zoals bekend wordt er op Olympisch- en wereldniveau gesport door gehandicapten op alle denkbare gebied. Maar ook recreatieve sport is goed om te doen als geamputeerde, het is leuk om te doen, zorgt voor extra sociale contacten plus de nodige lichaamsbeweging en conditie.


Vraag: Zijn er ook protheses die je onder de douche en tijdens het zwemmen kunt dragen?
Antwoord: Inderdaad zijn er speciale zwemprotheses, hoewel veel geamputeerden ervoor kiezen om zonder prothese te water te gaan. Spelen met kinderen in het water gaat beter en veiliger als je een beenprothese draagt. Het verplaatsen naar en van de waterkant is met beenprothese makkelijker en vermindert het gevaar van uitglijden, ook belangrijk natuurlijk bij douchen, baden of saunabezoek, of aan boord van een bijv. een zeilschip