Gerrit Visser van Loth Fabenim b.v. weet altijd weer een goed en interessant onderwerp voor een symposium te vinden. Met als onderwerp “de meerwaarde van de MPK knie” was een succesvol symposium al geboren. De opkomst was groot, de zaal zat met naar schatting zo'n 120 deelnemers propvol, wat goed weergeeft hoe een beladen onderwerp de MicroProcessor Knie is.

Zoals het Gerrit betaamt was de dag weer tot in de puntjes verzorgd en geregeld, wat dat betreft is het sowieso al een feestje om door hem te worden uitgenodigd.

Het programma bestond uit presentaties over o.a

• De geschiedenis van de prothese knie,
• Ervaringen met de MPK, MPK verstrekking en training:een gestandaardiseerde werkwijze
• Osseointegratie; ervaringen met de eerste bovenbeenamputee met MPK in Nederland
• De zin en onzin van gangbeeld analyse bij protheselopers.

De aftrap van de dag werd gegeven door dr van der Mey, gepensioneerd revalidatie arts. Hij hield een mooi en lekker smeuïg verhaal over "de geschiedenis van de prothese knie", wat kan die vent lekker vertellen. Het is goed te zien dat de ontwikkeling toch wel een heel eind gevorderd is. Natuurlijk een prothese knie lijkt in de verste verte nog niet op een “vlees” knie, maar nog niet zo heel lang geleden was je toch een stuk beroerder af. Ook staat de ontwikkeling niet stil en is er nog heel wat te verbeteren.

Drs Tjerk de Ruiter, revalidatiearts in revalidatiecentrum het Roessingh nam het stokje over en hield een mooie presentatie over "hoe kies ik een knie". Het blijkt dat hierbij tegenwoordig op basis van k-levels(activiteiten niveau)een 60-80% wordt behaald, dit houdt in dat 20-40% van de prothese knie gebruikers niet de optimale knie heeft, dit komt neer op zo'n 600 mensen, en dat is natuurlijk een (te) groot aantal. Nu is het zo dat de beste lopers de beste knieën krijgen en de slechtste lopers de minder knieën, dit moet natuurlijk andersom zijn. Hoe meer functie je mist hoe meer je dat moet proberen te compenseren in de prothese(knie). Het streven is naar een 100% match voor de patiënt. Hoewel de keus moeilijk is door het enorme aanbod bestaat de ideale prothese voor een patiënt wel volgens Tjerk. Dit kan bereikt worden door de gebruikmaking van de RAP lijst ( ik kan hem helaas nergens vinden) en de site www.protheseassistent.nl (die is helaas niet up to date).

Dr Henk van de Meent

 

Ing Zijlstra van OIM Haren, haakte met zijn presentatie “ervaringen met de MPK” daar mooi op in. Volgens hem zijn er erg goede mechanische knieën, de vraag komt dan ook op waarom een MPK te kiezen. Dit heeft te maken met de mogelijkheden van een MPK, traplopen en meerdere loopsnelheden hanteren wat met een mechanische knie volgens hem niet mogelijk is (er zijn toch echt diverse mechanische knieën waarbij dat toch echt kan). Volgens Ing Zijlstra moeten we niet meer denken in protheses maar in prothese systemen en gaan we in de toekomst naar koppeling van voet en knie (eigenlijk zoals dat in een “vlees” been ook het geval is). Door de complexiteit van de protheses zal uitlijning en afstelling in de toekomst in een looplab moeten gebeuren. Inmiddels was er voldoende stof behandeld om het even te laten bezinken tijdens de koffie pauze.

 

Na de pauze was het prof Postema, revalidatie arts UMCG Groningen die de boel weer opschudde met zijn presentatie “Een visie op prothese onderzoek”. Een amputatie zorgt niet alleen voor een lichamelijk verlies, maar ook voor een neurologisch verandering in de hersenen. Deze neurologische veranderingen hebben invloed op de motorische vaardigheden van de patiënt en die zijn weer belangrijk om te leren lopen met een prothese. Veel prothese componenten die nu op de markt zijn zijn “technologie driven” oftewel ze zijn gemaakt op grond van wat technisch mogelijk is. Dit moet in de toekomst veranderen naar “patiënt driven” of te wel maken/ontwerpen wat de klant nodig heeft. De eigenschappen van de patiënt zijn belangrijk bij het kiezen van de juiste prothese(knie) en daar wordt nu nog (te) weinig gebruik van gemaakt. Er is weinig kennis van training en leervaardigheden volgens prof Postema en ook is er weinig bekend over het belang van schoenen op de stabiliteit.

 

Drs Lijster, AIOS revalidatie Wijk aan Zee was nu aan zet met zijn “preview studie MPK knie” De MPK als revalidatie knie. Er wordt bij “nieuw” geamputeerden als eerste knie een MPK gemonteerd, met vast ingestelde waarden. Er wordt 2 weken gelopen met een vaste knie en per 2 weken wordt de MPK losser ingesteld. Het doel hiervan is om n.a.v de instelling van de MPK een vergelijkbare mechanische knie te zoeken die dan goed bij de patiënt past. Het doel is dus niet de patiënt uiteindelijk op een MPK te krijgen. Het is de bedoeling dat er per patiënt gemiddeld 3 maanden over word gedaan, vanaf prosthetisering tot goed lopend. De hele handelwijze gaat volledig volgens protocol i.v.m het onderzoek. Zelf zet ik hier wel een groot vraagteken bij. Na 3 maanden op een (bovenbeen)prothese ben je over het algemeen niet goed lopend, maar beweeg je je voort, het ontwikkelen van een looppatroon vergt mijns inziens jaren. Ik kan zelf nog niet echt het nut hiervan inzien.

 

De tijd was aangebroken voor het eerste commerciële praatje wat er ook bij hoort. Ir Fujisawa technisch directeur van Nabtesco hield een presentatie over een vergelijkende studie tussen “zijn” Hybrid knee en andere MPK's. Er zijn niet zo veel MPK's op de markt hoewel het er langzaam aan meer worden en bij de populairste MPK is de Hybrid toch wel een beetje een buitenbeentje. Je hoeft hem niet iedere dag op te laden(hij doet gewoon 2 jaar met een batterij), de zwaaifase is pneumatisch (bij zijn concurrenten is dat hydraulisch) en de standfase is mechanisch (bij de concurrenten is dat elektronisch aangestuurd). Uit onderzoek blijkt dat er qua functioneren niet heel veel verschil is met de c-leg en dat de Japanners erin geslaagd zijn een sublieme standfase regeling te realiseren, volgens onderzoek niet zo goed als die van de c-leg, maar het komt wel in de buurt en dat is erg knap voor een mechanisch systeem. De c-leg is het veiligst en de Rheo is meer geschikt voor de actieve loper aangezien die pas goed werkt onder belasting.Gelukkig de lunch is aangebroken, nu kan alle info en dat was veel even bezinken. Zoals gebruikelijk bij Gerrit is ook dit weer perfect geregeld en was er heerlijk en overmatig te eten en drinken, super gewoon. Meteen tijd om met diverse mensen even bij te babbelen, want ook daar zijn deze dagen altijd weer goed voor.

 

Tijd voor het 2e commerciële praatje van de dag, M Link,instrumentmaker en directeur van College Park Industries (USA) prothese voeten kwam aan het woord met de presentatie "The new range of high tech CP feet for electronic knees". Ze hebben een voet voor ongeveer iedere prothese gebruiker van actief kind en volwassenen t/m de inactieve oudere. Ze maken technische hoogstandjes en ik moet zeggen dat hun nieuwste voet een gecompliceerd ontwerp en fabricage stukje is. Hoe dat in de praktijk bevalt is moeilijk te zeggen. Ik heb de Soleus even in handen gehad en hij is erg licht, het gewicht wat eraan zit(adapter aansluiting) zit hoog en volgens de fabrikant is het een soepele voet die vloeiend veel energie teruggeeft. De mooiste noviteit die werd geïntroduceerd was de IPECS, een klein kastje wat onder de koker tussen de pijp van een prothese word gemonteerd. Hiermee zijn draadloos alle krachten in de prothese af te lezen, van impact t/m afzet en rotatie krachten. Erg mooi om te zien en waarschijnlijk zeer handig bij wetenschappelijk onderzoek i.p.v een krachtenplateau. nDrs Baars revalidatiearts in revalidatiecentrum De Vogellanden nam het stokje over met zijn presentatie “MPK verstrekking en training: een gestandaardiseerde werkwijze". 

Rond het jaar 2000 kwam de eerste MPK, de c-leg in beeld. Omdat de aanvraag standaard werd afgewezen werd in De Vogellanden besloten een aanvraag protocol te ontwikkelen zodat gebruiker en zorg verzekeraar weten waar ze aan toe zijn als dit protocol doorlopen wordt. Er is een grote zorgverzekeraar uit de regio bij betrokken en dit is essentieel voor het succes van het protocol. Iedere zorgverzekeraar hanteert eigen voorwaarden voor de verstrekking en het is moeilijk te achterhalen wat ze nu precies willen weten. Het zou mooi zijn als ze allemaal volgens één protocol willen werken, maar helaas hanteren veel zorgverzekeraars nog steeds hun eigen methode. De methode van De Vogellanden is gebaseerd op de C-leg, omdat dat de eerste MPK was en omdat ze voor het doorlopen van het protocol een leen c-leg krijgen en dat is weer essentieel om een patiënt het protocol te laten doorlopen. Het protocol is echter ook bruikbaar voor andere MPK's. Het blijkt echter dat door de stijgende vraag naar en gebruik van MPK's de vergoeding steeds moeilijker wordt i.p.v gemakkelijker zoals je met b.v zo'n protocol zou verwachten. Het is van belang om de betaalbaarheid en daardoor ook de beschikbaarheid in de gaten te houden.

 

Osseointegratie is een beladen onderwerp, de één walgt ervan en de ander ziet alleen maar voordelen. Het was de beurt aan dr van de Meent, revalidatiearts Radboud Ziekenhuis Nijmegen met "osseointegratie, ervaringen met de eerste femorale patiënt met de MPK knie" Onder zijn leiding is de eerste patiënt (Theo Verstappen) voorzien van osseointegratie, een pen in het bot door de huid heen waaraan rechtsreeks een prothese wordt bevestigd. Dit omzeilt de “pain in the ass” van deprothese, namelijk de koker. Het principe is bedacht door dr Branemark in Zweden en die heeft ook al een 100 tal patiënten voorzien van zo'n pen. De “Zweedse methode” is echter erg langdurig en het duurt 9-12 maanden voordat volledig mag worden belast. Dr van de Meent heeft bij toeval de “Duitse methode” ontdekt en hierbij mag binnen 3 maanden volledig worden belast. De pen die in het bot komt verschilt bij de Duitse methode wezenlijk met die van de Zweedse methode. De structuur is meer open waardoor het bot beter “ingroeit”, echter duidelijke foto's om het verschil van de pennen te kunnen zien waren er helaas niet. Primeur was wel dat er een vrouw aanwezig was die een pin in haar onderbeen had, in Zweden hebben ze er daar in het verleden wel een paar gedaan, echter ze zijn er nooit mee verder gegaan. De pen zit in de fibula, het is ongelofelijk dat het bot deze krachten kan weerstaan. Deze manier van prothese fitting geeft de patiënt/gebruiker veel meer controle over en contact met zijn prothese. Het nut van een vergelijking van MPK's die hiervoor goed geschikt zijn begrijp ik dan ook niet zo goed, gezien de verbeterde controle en stabiliteit zou een mechanische knie in dit geval de meest logische keus zijn is mijn mening.www.endo-exo.nl

 

De eerste Nederlands osseointegratie gebruiker(bij een been prothese), Theo Verstappen

“Praktijkvoorbeelden met een Hybrid MPK” door drs Kap, revalidatie arts in revalidatiecentrum De Hoogstraat was de één na laatste presentatie. Ze hebben in De Hoogstraat 5 mensen op een Hybrid lopen. Drs Kap heeft retrospectief gekeken waarom er voor een Hybrid gekozen was, en moest eerlijk toegeven dat niet te achterhalen was waarom nu precies die knie gekozen was. In principe komt het neer op willekeur bij de aanvraag en het nieuwe PPP protocol moet zulke zaken in de toekomst voorkomen.

 

De afsluiter van de dag was “de zin en onzin van gangbeeld analyse bij protheselopers” door dr Nederhand, revalidatiearts Roessing Research and Development Enschede. Uit onderzoek blijkt dat ganganalyse bij prothese gebruikers veel wordt onderzocht, dus kennelijk is het interessant en is er veel te onderzoeken. Uit onderzoek blijkt dat de betrouwbaarheid van “life” gangbeeld analyse erg laag is. Het moet meer systematisch en je moet weten op welke punten te letten, want je mist zo maar belangrijke zaken. Mooi voorbeeld is een awareness test voor de hele zaal, waarbij een filmpje van 2 basketbal teams wordt vertoont en er moet worden geteld hoeveel ballen het witte team overspeelt. Iedereen is druk aan het tellen, echter (bijna)niemand heeft in de gaten dat er gewoon een beer de moonwalk doet tussen de basketbal teams door. Dit blijkt als de zaal erop gewezen wordt. Ook is belangrijk dat bij de ganganalyse iedereen dezelfde “taal”(vaktechnisch) spreekt omdat je zomaar naar de verkeerde zaken aan het zoeken bent. Mooi punt wat uit het hele verhaal blijkt is dat symmetrie bij een protheseloper waarschijnlijk niet wenselijk is, hoewel er vaak wel naar wordt gestreefd. Een zeer fascinerende, boeiende en goed gegeven presentatie. Het was een erg goede afsluiting van een zeer informatieve dag.

Verslag:Appie Rietveld