Het symposium ging over de peri-operatieve zorg rond een amputatie.

De peri-operatieve zorg rond een amputatie, het klinkt indrukwekkend, maar wat houdt het nu precies in? Na wat gegoogle blijkt er wel veel over de peri-operatieve zorg te worden gesproken, maar wat het nu precies inhoudt vind je niet vast omschreven. Het blijkt alle zorg voor, tijdens en na de amputatie te zijn, dus onder andere pijnbestrijding, psychologische hulp en natuurlijk de operatie zelf.

Het is alweer een jaar of 5 geleden dat ik op een Össur symposium was geweest. Een erg interessant en belangrijk onderwerp en een bezoek dus meer dan waard. Met meer dan 300 deelnemers was ik niet de enige die er zo over dacht. Het was dus een drukte van belang, de locatie was prachtig en de organisatie goed geregeld.

Dag voorzitters waren Prof. Geertzen en Dr. Papping, beide hielden de dag straks op schema en verzorgden dat alles soepeltjes verliep.In hoog tempo kwam er een stortvloed aan informatie voorbij rondom het gehele amputatie, prothetiserings en revalidatie proces.

Sommige info was toch wel weer schokkend om te horen, ondanks dat het eigenlijk wel bekend was. Je bent in Nederland erg afhankelijk van wie een amputatie uitvoert. In principe zou een chirurg met ervaring in amputaties het moeten doen, in de praktijk blijkt vaak dat het door jonge onervaren chirurgen wordt gedaan. Er is (nog)geen standaard protocol voor de manier van amputeren, de stomp lengte en wat te doen met spieren en pezen ect ect. Vreemd is ook om te ervaren dat er over onderbeen amputaties en technieken daarvoor best wel e.e.a bekend is. Kom je echter op het vlak van een knie-exarticulatie en bovenbeen amputatie terecht, dan blijkt dit toch nog wel een onderbelicht onderwerp blijkt te zijn. Ook wordt nog steeds onderschat hoe ingrijpend een amputatie is, zowel lichamelijk, psychisch, maar ook medisch gezien. Een hoog percentage van de patiënten overlijdt binnen een jaar na amputatie. Dit komt waarschijnlijk ook doordat de gemiddelde leeftijd van geamputeerde steeds hoger wordt.

Zelfs blijkt dat in bepaalde ziekenhuizen een bovenbeen amputatie de voorkeur geniet boven een knie-exarticulatie omdat de chirurgen daar meer ervaring mee hebben, dit terwijl een knie-ex toch echt veel meer functionele mogelijkheden biedt (dit vind ik dus schokkend). Er is in Nederland geen eenduidig beleid m.b.t oedeem bestrijding na een amputatie, van zwachtelen, rigid dressing(vast/stevig wond verband in de vorm van gips of kunststof) t/m post-up liners, alles wordt gebruikt.

Uit onderzoek blijkt dat rigid dressing bij een onderbeen en knie-ex amputatie absoluut de voorkeur geniet omdat het de beste bescherming geeft. Veel geamputeerde blijken in de eerste periode na amputatie uit bed te vallen en hun stomp daardoor beschadigen. Dit wordt met een hard stomp verband dus enigszins voorkomen. Met zwachtelen kan zoveel verkeerd gaan dat volgens mij deze methode meteen overboord moet worden gezet. In plaats van zwachtelen kan beter een liner worden ingezet, omdat hier qua aanbrengen geen fouten kunnen worden gemaakt. De post-up liners zijn er in verschillende compressie gradaties. De manier en kwaliteit van amputeren bepalen heel erg hoe het prothetiserings proces, de snelheid daarvan en het functioneren met de prothese uiteindelijk verloopt. Fysiotherapie, het zo snel mogelijk mobiliseren, prothetiseren, contractuur en oedeem bestrijding het zijn allemaal zaken die na amputatie erg belangrijk zijn. Men blijft hameren op symmetrisch lopen voor een prothese gebruiker. Mijns inziens is een prothese gebruiker niet meer symmetrisch en kan dus ook niet zo lopen (zonder te gaan compenseren). In mijn optiek kan de blik beter worden verlegd naar functioneel lopen en dat is totaal anders dan symmetrisch lopen.

Uiteindelijk is de uitkomst van de dag:

• De CBO richtlijn m.b.t amputaties die eind dit jaar in gebruik zal worden genomen een goed begin is. Echter samenwerking binnen het multidisciplinaire team is extreem belangrijk. Ook zou de amputatie chirurg deel moeten uitmaken van dit team, om zo tot een beter kwalitatief niveau van amputeren te komen.

• De macht van de zorg verzekeraars en het alleen maar(kortzichtig) op de prijs letten wel erg zorgwekkende vormen begint aan te nemen.

• Er eigenlijk een aantal gespecialiseerde amputatie centra zouden moeten komen. Deze wens werd door een aantal professionals toch wel openlijk uit gesproken.

Nu klinkt het niet echt hoopgevend, gelukkig gaan er veel dingen wel goed. Het geeft alleen maar aan dat er nog veel voor verbetering vatbaar is en dat het niveau van amputatie/ prothese en revalidatie zorg naar een nog hoger niveau kunnen.

Het was een lange dag, maar wel bijzonder interessant en leerzaam. Ik ben blij dat ik erbij kon zijn. Het was geen marketing dag voor de Össur producten, maar een dag van kennis deling en informatieve voorziening en dat zie ik als prothese gebruiker graag. Össur bedankt voor het organiseren en faciliteren van deze dag.

Door de hoeveelheid aan info is dit niet in een kort verslag samen te vatten.

De sprekers en onderwerpen waren:

Verslag:Appie Rietveld