Hardlopen met veranderde insteek

Een onderzoek van Fontys Eindhoven toont aan dat hardlopen met een beenpro­these een andere benade­ring van de sport vereist.

door Linda Derksen
Hardlopen is een makke­lijke sport; loopschoe­nen aan en rennen maar. Voor mensen die door ziekte of een ongeluk een beenamputatie hebben moeten on­dergaan, is zoiets simpels echter een hele opgave. Bovendien is sporten met een kunstbeen niet wijdverbreid. Eindhoven Atletiek is na AV Hollandia (Hoorn) pas de tweede atletiekclub in Nederland met een speciale loopgroep voor beenprothesegebruikers. „Ieder jaar komen er in Zuidoost Brabant 150 geamputeerden bij. Zij moeten leren beseffen dat ze na hun revali­datie niet alleen nog kunnen hand­boogschieten of dammen, maar ook kunnen gaan hardlopen”, al­dus Eindhovenaar Xander van Doorn.

De fysiotherapeut, als docent be­wegingswetenschappen verbon­den aan de Fontys Paramedische Hogeschool Eindhoven, is door Eindhoven Atletiek aangetrokken als looptrainer. Van Doorn is al acht jaar bezig met de analyse van loopgebonden stoornissen. „ Door NOC*NSF ben ik gevraagd om naar een bewegingsprobleem van de paralympische sprintploeg te komen kijken. Ik zag wel dat er iets niet klopte, maar had geen idee wat. In het bewegingsanalyse­lab zijn we dat gaan uitzoeken.”

Om referentiewaardes te krijgen, werd Nikki Timmers doorgeme­ten. De atlete van de Eindhovense sprintgroep benadert de perfecte sprintloop. „ Uit de onderzoeksre­sultaten bleek toen dat de geampu­teerde sprinter zich niet verhoudt tot de ideale spurter. We ontdek­ten dat de trainingsbenadering an­ders moet zijn dan die van de vali­de sprintgroep. De training lever­de al die jaren uiteindelijk niet het gewenste resultaat op.”

Een presentatie van biomechani­cus Ton de Lange bij Revalidatie­centrum Blixembosch trok ander­half jaar geleden mensen met een boven- of onderbeenamputatie over de streep om te gaan hardlo­pen.

Zij vormden de controlegroep van het RAAK-project ‘ Sport met je prothese’, waarin onder anderen ook fabrikanten van (sport)prothe­ses participeerden. Het onderzoek beoogde kennisvermeerdering van zowel het ontwerpproces van sportprotheses als trainingstechnie­ken. Van Doorn: „Het is voorspel­baar hoe een prothese reageert, waardoor het lichaam zich aanpast aan de kwaliteit van de voorzie­ning. Het lichaam kan enorm in disbalans raken als er wordt geanti­cipeerd op wat de prothese doet.

Het idee achter de nieuwe trai­ningsaanpak is dat de loper de pro­these gaat dicteren. Ze moeten dus aanleren hoe ze met hun prothese kunnen hardlopen voordat ze zich op prestaties kunnen richten.”

Foto: Jurriaan Balke

Helmonder Anton Vogels, Ilse van Zelst uit Lieshout, Veldhovenaar Toon van Es en Karin Hoogtan­ders uit Echt bleven na het project over als Van Doorns eerste pupil­len. Sinds kort zijn de protheselo­pers net als de wheelers geïnte­greerd in het beeld op de Eindho­vense atletiekbaan. De door de gro­te variatie in protheses vereiste in­dividuele trainingsbenadering be­gint resultaat op te leveren. Terwijl valide atleten op de tartanbaan voorbij zoeven, zet Hoogtanders aan de hand van Van Doorn voor­zichtig wat pasjes om haar gloed­nieuwe lepelprothese te tunen. „Er wordt niet meer alleen naar de technische kant van je prothese ge­keken, maar ook of je er wel goed mee loopt”, merkte de Limburgse, die een bovenbeenamputatie on­derging om een aanval van een vleesetende bacterie te overleven.

Haar lepel moet nog wat losser af­gesteld worden, zodat ze makkelij­ker met de prothese kan zwaaien.

Hoogtanders moet daarvoor naar een orthopedisch instrumentma­ker in Utrecht rijden, zoals ze ook al vele kilometers aflegt om über­haupt te kunnen hardlopen. „Ik zou niet met een valide groep kun­nen én willen trainen omdat ik dan toch lotgenoten mis om dit mee te delen. Buitenstaanders kun­nen je prestatie nooit echt goed waarderen.”

Bron: ED.nl